تفاوت BSP و NPT چیست؟ بررسی کامل رزوه‌های BSP، BSPT، BSPP و NPT

مقدمه

در سیستم‌های لوله‌کشی، ابزار دقیق، هیدرولیک و پنوماتیک، رزوه‌ها نقش مهمی در اتصال تجهیزات به یکدیگر دارند. دو استاندارد بسیار رایج در این حوزه BSP و NPT هستند.

در نگاه اول ممکن است برخی سایزهای BSP و NPT بسیار شبیه یکدیگر به نظر برسند و حتی در بعضی موارد بتوان چند رزوه از آن‌ها را به یکدیگر پیچ کرد. اما این موضوع به معنی سازگاری آن‌ها نیست.

BSP و NPT از نظر:

• زاویه رزوه
• فرم دندانه
• تعداد دندانه در اینچ در برخی سایزها
• استاندارد طراحی
• روش آب‌بندی

با یکدیگر تفاوت دارند.

استفاده اشتباه از این دو رزوه می‌تواند باعث نشتی، آسیب رزوه و کاهش ایمنی سیستم شود.

 

BSP چیست؟

BSP مخفف British Standard Pipe است.

BSP یک خانواده استاندارد رزوه لوله است که در بسیاری از کشورهای جهان در سیستم‌های:

• لوله‌کشی
• پنوماتیک
• هیدرولیک
• ابزار دقیق
• تجهیزات صنعتی

استفاده می‌شود.

BSP دو نوع مهم دارد:

• BSPP
• BSPT

 

NPT چیست؟

NPT مخفف National Pipe Taper است.

NPT یکی از استانداردهای رایج رزوه لوله، به‌خصوص در تجهیزات و سیستم‌های مبتنی بر استانداردهای آمریکایی است.

رزوه NPT مخروطی یا Tapered است.

با بسته شدن Male و Female NPT، درگیری رزوه‌ها افزایش پیدا کرده و اتصال مکانیکی ایجاد می‌شود.

برای آب‌بندی مناسب معمولاً از Thread Sealant مناسب نیز استفاده می‌شود.

 

تفاوت اصلی BSP و NPT چیست؟

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها، زاویه پروفیل رزوه است.

رزوه NPT

زاویه رزوه:

60 درجه

رزوه BSP

رزوه Whitworth مورد استفاده در BSP دارای زاویه:

55 درجه

است.

بنابراین شکل هندسی دندانه‌های این دو استاندارد یکسان نیست.

 

تفاوت زاویه رزوه BSP و NPT

این اختلاف 5 درجه‌ای شاید کوچک به نظر برسد، اما در سیستم‌های رزوه‌ای بسیار مهم است.

وقتی یک Male NPT داخل Female BSP بسته شود، سطح تماس دندانه‌ها مطابق طراحی استاندارد نخواهد بود.

نتیجه می‌تواند شامل:

• تماس ناقص
• نشتی
• آسیب Thread
• کاهش استحکام اتصال

باشد.

 

تفاوت شکل دندانه BSP و NPT

علاوه بر زاویه، شکل Crest و Root رزوه‌ها نیز متفاوت است.

NPT

پروفیل رزوه بر اساس فرم 60 درجه طراحی شده است.

BSP

از فرم Whitworth با زاویه 55 درجه و مشخصات هندسی متفاوت استفاده می‌کند.

بنابراین فقط اندازه قطر رزوه تعیین‌کننده سازگاری نیست.

 

BSPP چیست؟

BSPP معمولاً به رزوه موازی یا Parallel در خانواده BSP گفته می‌شود.

حرف P اشاره به:

Parallel

دارد.

در این نوع رزوه، قطر رزوه در طول اتصال تقریباً ثابت باقی می‌ماند.

BSPP در بسیاری از تجهیزات اروپایی و آسیایی دیده می‌شود.

 

BSPT چیست؟

BSPT به رزوه مخروطی یا Tapered در خانواده BSP اشاره دارد.

با حرکت در طول رزوه، قطر تغییر می‌کند.

BSPT در برخی سیستم‌های:

• پنوماتیک
• هیدرولیک
• لوله‌کشی
• تجهیزات صنعتی

استفاده می‌شود.

 

تفاوت BSPP و BSPT چیست؟

تفاوت اصلی در شکل کلی رزوه است.

BSPP

• Parallel Thread
• قطر تقریباً ثابت
• معمولاً آب‌بندی توسط سطح یا Seal جداگانه انجام می‌شود.

BSPT

• Tapered Thread
• قطر در طول رزوه تغییر می‌کند.
• آب‌بندی می‌تواند در ناحیه Thread Engagement انجام شود.

 

آیا BSP همان BSPP است؟

خیر.

BSP نام خانواده استاندارد است.

در این خانواده می‌توان با دو گروه مهم مواجه شد:

BSPP — Parallel

و

BSPT — Tapered

بنابراین هنگام خرید فقط گفتن «BSP» همیشه اطلاعات کافی نیست.

 

آیا NPT مخروطی است؟

بله.

NPT یک Tapered Pipe Thread است.

مخروطی بودن رزوه باعث می‌شود هنگام بسته شدن Male و Female، رزوه‌ها به‌تدریج با یکدیگر درگیر شوند.

 

آیا BSPT و NPT یکی هستند؟

خیر.

هر دو Tapered هستند، اما استاندارد یکسانی ندارند.

مهم‌ترین تفاوت:

BSPT = 55°

NPT = 60°

همچنین Pitch یا تعداد دندانه‌ها در برخی سایزها متفاوت است.

 

TPI چیست؟

TPI مخفف Threads Per Inch است.

یعنی تعداد دندانه رزوه در یک اینچ طول.

TPI یکی از پارامترهای مهم برای شناسایی Thread است.

برای تشخیص BSP و NPT فقط اندازه‌گیری قطر کافی نیست و TPI نیز باید بررسی شود.

 

آیا TPI رزوه BSP و NPT یکسان است؟

در برخی سایزها ممکن است تعداد دندانه‌ها مشابه باشد و در برخی سایزها متفاوت است.

همین شباهت در بعضی سایزها یکی از دلایلی است که افراد تصور می‌کنند BSP و NPT قابل جایگزینی هستند.

اما حتی اگر TPI مشابه باشد، پروفیل 55 و 60 درجه همچنان متفاوت است.

 

چرا BSP و NPT گاهی به هم پیچ می‌شوند؟

به دلیل نزدیک بودن:

• قطر
• Pitch
• TPI

در برخی سایزها ممکن است چند دندانه درگیر شوند.

اما این به معنی اتصال استاندارد و ایمن نیست.

در سرویس‌های صنعتی نباید صرفاً با آزمایش «پیچ می‌شود یا نه» نوع رزوه را تشخیص داد.

 

آیا می‌توان NPT را به BSP بست؟

به‌صورت اصولی نباید Male و Female از دو استاندارد متفاوت را مستقیماً با یکدیگر ترکیب کرد، مگر اینکه سازنده صراحتاً آن اتصال را برای چنین کاربردی طراحی و تأیید کرده باشد.

روش صحیح استفاده از:

NPT to BSP Adapter

است.

 

تبدیل NPT به BSP چیست؟

NPT to BSP Adapter یک فیتینگ تبدیلی است که یک سمت آن رزوه NPT و سمت دیگر آن رزوه BSP مناسب دارد.

برای مثال:

1/2” Male NPT × 1/2” Female BSPP

یا ترکیب‌های دیگر.

هنگام سفارش باید مشخص شود سمت BSP:

• BSPP
• BSPT

است.

 

تفاوت آب‌بندی BSPP و NPT

یکی از تفاوت‌های مهم این دو استاندارد روش Sealing است.

NPT

رزوه Tapered است و آب‌بندی در ناحیه درگیری Thread همراه با Sealant مناسب انجام می‌شود.

BSPP

رزوه Parallel به‌تنهایی معمولاً برای ایجاد Sealing نهایی طراحی نشده است.

آب‌بندی می‌تواند توسط:

• O-Ring
• Bonded Seal
• Washer
• Sealing Face

انجام شود.

این تفاوت هنگام جایگزینی فیتینگ‌ها بسیار مهم است.

 

Bonded Seal چیست؟

Bonded Seal یک واشر آب‌بندی است که معمولاً از:

• حلقه فلزی
• بخش Elastomer

تشکیل می‌شود.

در بسیاری از BSPP Connectionها از این نوع Seal برای آب‌بندی استفاده می‌شود.

 

تفاوت رزوه مخروطی و موازی

Tapered Thread

قطر رزوه در طول آن تغییر می‌کند.

نمونه‌ها:

• NPT
• BSPT

Parallel Thread

قطر رزوه تقریباً ثابت است.

نمونه:

• BSPP

این تفاوت روی نحوه نصب و آب‌بندی تأثیر مستقیم دارد.

 

علامت G در رزوه چیست؟

در بسیاری از نقشه‌ها و دیتاشیت‌ها، رزوه Parallel خانواده BSP با حرف:

G

مشخص می‌شود.

برای مثال:

G 1/2

معمولاً نشان‌دهنده یک رزوه BSP Parallel است.

 

علامت R در رزوه چیست؟

در سیستم استاندارد مربوط به BSP، علامت‌های:

• R
• Rp
• Rc

برای مشخص کردن انواع مختلف اتصال Pipe Thread استفاده می‌شوند.

به‌طور کلی این علائم می‌توانند نوع Male/Female و Tapered/Parallel بودن رزوه را مشخص کنند.

بنابراین در خرید تجهیزات صنعتی، مشاهده «R 1/2» با «G 1/2» یکسان نیست.

 

G 1/2 چیست؟

G 1/2 یک رزوه BSP Parallel با سایز اسمی نیم اینچ است.

نکته مهم:

قطر واقعی رزوه دقیقاً 1/2 اینچ نیست.

عبارت 1/2 در اینجا یک Nominal Size است.

 

NPT 1/2 چیست؟

1/2” NPT نیز یک سایز اسمی رزوه لوله است.

قطر خارجی واقعی Male Thread بیشتر از نیم اینچ است.

این موضوع یکی از دلایلی است که اندازه‌گیری رزوه با خط‌کش و مقایسه مستقیم با عدد اسمی می‌تواند باعث اشتباه شود.

 

چگونه BSP و NPT را تشخیص دهیم؟

برای شناسایی صحیح می‌توان موارد زیر را بررسی کرد:

1. Tapered یا Parallel بودن
2. قطر رزوه
3. TPI یا Pitch
4. زاویه Thread
5. Marking روی تجهیز
6. Datasheet سازنده

برای اندازه‌گیری Pitch می‌توان از:

Thread Pitch Gauge

استفاده کرد.

 

Thread Gauge چیست؟

Thread Gauge ابزاری برای تشخیص Pitch رزوه است.

تیغه‌های مختلف Gauge روی رزوه قرار داده می‌شوند تا Pitch مناسب مشخص شود.

این ابزار در کنار اندازه‌گیری قطر با Caliper به شناسایی رزوه کمک می‌کند.

 

استفاده از کولیس برای تشخیص BSP و NPT

با Caliper می‌توان قطر خارجی Male Thread را اندازه‌گیری کرد.

اما قطر به‌تنهایی کافی نیست.

برای تشخیص مطمئن باید هم‌زمان:

• Diameter
• Pitch/TPI
• Thread Form
• Taper

بررسی شوند.

 

چرا رزوه 1/2 اینچ قطرش 12.7 میلی‌متر نیست؟

این یکی از سوالات رایج هنگام شناسایی Fitting است.

وقتی می‌گوییم:

1/2” NPT

یا:

G 1/2

عدد 1/2 نشان‌دهنده قطر واقعی خارجی رزوه نیست.

این عدد یک Nominal Pipe Size است.

به همین دلیل قطر خارجی رزوه 1/2 اینچ می‌تواند حدود 21 میلی‌متر باشد.

 

تشخیص BSP و NPT در محل

فرض کنید یک فیتینگ بدون Datasheet در اختیار دارید و می‌خواهید Thread آن را شناسایی کنید.

می‌توان این فرآیند را دنبال کرد:

1. Male یا Female بودن را مشخص کنید.
2. Parallel یا Tapered بودن را بررسی کنید.
3. قطر رزوه را با Caliper اندازه بگیرید.
4. Pitch یا TPI را با Thread Gauge بررسی کنید.
5. نتیجه را با جدول استاندارد مقایسه کنید.
6. Marking تجهیز را بررسی کنید.

در سرویس‌های حساس، شناسایی چشمی به‌تنهایی کافی نیست.

 

چگونه مخروطی بودن رزوه را تشخیص دهیم؟

در Tapered Thread قطر رزوه در طول آن تغییر می‌کند.

با کولیس می‌توان قطر را در دو نقطه مختلف اندازه گرفت.

اگر تغییر قابل اندازه‌گیری وجود داشته باشد، احتمال Tapered بودن Thread بیشتر است.

رزوه‌های:

• NPT
• BSPT

مخروطی هستند.

BSPP موازی است.

 

تفاوت G و BSPP

در بسیاری از مشخصات فنی:

G Thread

به رزوه موازی BSP اشاره می‌کند.

مثال:

G 1/4

G 1/2

G 3/4

در این اتصالات، Sealing معمولاً با یک سطح آب‌بندی یا Seal جداگانه انجام می‌شود.

 

تفاوت R، Rp و Rc

در استاندارد رزوه‌های BSP Pipe Thread، علائم مختلفی استفاده می‌شوند.

R

معمولاً برای Male Tapered Thread استفاده می‌شود.

Rp

برای Female Parallel Thread در سیستم اتصال مربوط استفاده می‌شود.

Rc

برای Female Tapered Thread استفاده می‌شود.

این علائم در نقشه‌ها و دیتاشیت‌های صنعتی اهمیت زیادی دارند.

 

تفاوت G 1/2 و R 1/2

هر دو از خانواده BSP هستند، اما یکسان نیستند.

G 1/2

Parallel Thread

R 1/2

Male Tapered Thread

بنابراین فقط مشاهده عبارت «1/2 BSP» برای سفارش دقیق کافی نیست.

 

تفاوت NPT و NPTF

یکی دیگر از مواردی که ممکن است باعث اشتباه شود، NPTF است.

NPTF مخفف:

National Pipe Taper Fuel

است.

NPTF برای ایجاد Dryseal Thread Connection طراحی شده است.

هندسه و تلرانس‌های آن با NPT تفاوت‌هایی دارد.

بنابراین NPT و NPTF نباید بدون بررسی استاندارد و الزامات سازنده یکسان فرض شوند.

 

تفاوت NPT و Straight Thread

NPT همیشه Tapered است.

اما برخی استانداردهای آمریکایی دارای Straight Thread هستند.

بنابراین هر رزوه 60 درجه‌ای الزاماً NPT نیست.

برای تشخیص باید:

• Thread Standard
• Taper
• Pitch
• Diameter

بررسی شود.

 

روش آب‌بندی NPT

در NPT معمولاً از Thread Sealant مناسب استفاده می‌شود.

گزینه‌ها می‌توانند شامل:

• PTFE Tape
• PTFE Thread Sealant
• Liquid Thread Sealant

باشند.

نوع Sealant باید با:

• سیال
• فشار
• دما
• متریال

سازگار باشد.

 

استفاده از نوار تفلون روی NPT

PTFE Tape در بسیاری از سرویس‌ها برای NPT استفاده می‌شود.

اما نصب آن باید صحیح باشد.

مشکلات استفاده نادرست:

• ورود تکه‌های PTFE به سیستم
• گرفتگی Orifice
• اختلال در Instrument
• نشتی

در خطوط ابزار دقیق تمیزی اتصال اهمیت ویژه‌ای دارد.

 

آیا BSPP به تفلون نیاز دارد؟

این موضوع به طراحی اتصال بستگی دارد.

در بسیاری از BSPP Connectionها، آب‌بندی اصلی روی Thread انجام نمی‌شود و از:

• O-Ring
• Bonded Seal
• Washer
• Sealing Face

استفاده می‌شود.

در چنین طراحی‌هایی اضافه کردن PTFE Tape به رزوه الزاماً روش صحیحی نیست.

 

آب‌بندی BSPT

BSPT یک Tapered Thread است و آب‌بندی آن می‌تواند با درگیری Thread و Sealant مناسب انجام شود.

نوع Sealant باید بر اساس سرویس انتخاب شود.

 

آیا سفت کردن بیشتر نشتی رزوه را رفع می‌کند؟

الزاماً خیر.

Over-Tightening می‌تواند باعث:

• آسیب Thread
• ترک خوردن Female Port
• تغییر شکل Fitting
• دشوار شدن باز کردن اتصال

شود.

اگر اتصال نشتی دارد، باید ابتدا استاندارد رزوه، وضعیت Thread و روش Sealing بررسی شود.

 

BSP و NPT در Tube Fitting

در Tube Fitting ممکن است یک سمت اتصال Compression و سمت دیگر Pipe Thread باشد.

برای مثال:

1/2” Tube OD × 1/2” Male NPT

یا:

12 mm Tube × G 1/2

در این حالت باید هر دو سمت اتصال به‌صورت مستقل مشخص شوند.

 

BSP و NPT در Male Connector

Male Connector می‌تواند با Threadهای مختلف تولید شود.

مثال:

• Tube × Male NPT
• Tube × Male BSPT
• Tube × Male BSPP

بنابراین عبارت «Male Connector نیم اینچ» برای خرید کافی نیست.

 

BSP و NPT در شیرآلات صنعتی

Valveها ممکن است دارای Connectionهای مختلفی باشند:

• NPT
• BSP
• Flanged
• Socket Weld

قبل از خرید شیر باید نوع Thread با خط لوله یا Fitting موجود تطبیق داده شود.

 

BSP و NPT در ابزار دقیق

تجهیزاتی مانند:

• Pressure Gauge
• Pressure Transmitter
• Manifold
• Needle Valve
• Pressure Switch

ممکن است با NPT یا BSP عرضه شوند.

یکی از اشتباهات رایج هنگام خرید Instrument، توجه نکردن به Process Connection است.

 

BSP و NPT در پنوماتیک

در تجهیزات Pneumatic هر دو استاندارد دیده می‌شوند.

به‌خصوص در تجهیزاتی مانند:

• Solenoid Valve
• Cylinder
• FRL
• Push-In Fitting

ممکن است Port از نوع BSPP، BSPT یا NPT باشد.

 

BSP و NPT در هیدرولیک

در Hydraulic Systems نیز Thread Standard اهمیت زیادی دارد.

اما باید توجه کرد که سیستم هیدرولیک فقط به BSP و NPT محدود نیست.

استانداردهایی مانند:

• JIC
• ORFS
• Metric
• SAE

نیز بسیار رایج هستند.

 

اشتباهات رایج هنگام خرید BSP و NPT

مهم‌ترین اشتباهات:

• گفتن فقط «رزوه نیم اینچ»
• اشتباه گرفتن BSPP و BSPT
• فرض کردن BSP و NPT یکسان هستند
• تشخیص فقط بر اساس قطر
• استفاده از PTFE برای هر نوع Connection
• مشخص نکردن Male یا Female

 

نحوه صحیح سفارش فیتینگ رزوه‌ای

به‌جای نوشتن:

فیتینگ استیل نیم اینچ

بهتر است نوشته شود:

Male Adapter, 1/2” Male NPT × G 1/2 Female, SS316

یا مشخصات دقیق متناسب با قطعه موردنظر.

 

اگر نوع رزوه را نمی‌دانیم چه کنیم؟

بهتر است این اطلاعات جمع‌آوری شود:

• عکس واضح Thread
• قطر خارجی یا داخلی
• TPI/Pitch
• Male یا Female
• Tapered یا Parallel
• برند و مدل تجهیز
• Datasheet در صورت دسترسی

با این اطلاعات احتمال شناسایی اشتباه بسیار کمتر می‌شود.

 

آیا آداپتور BSP به NPT وجود دارد؟

بله.

برای تبدیل استاندارد اتصال می‌توان از Adapter مناسب استفاده کرد.

انواع احتمالی:

• Male NPT × Female BSPP
• Male NPT × Female BSPT
• Female NPT × Male BSPP
• Female NPT × Male BSPT

هنگام انتخاب باید علاوه بر Thread، فشار، دما و Material نیز بررسی شوند.

 

راهنمای سریع تشخیص BSP و NPT

اگر یک فیتینگ یا اتصال رزوه‌ای در اختیار دارید و نمی‌دانید BSP است یا NPT، برای تشخیص اولیه این مراحل را انجام دهید:

1. Male یا Female بودن اتصال را مشخص کنید.
2. Parallel یا Tapered بودن رزوه را بررسی کنید.
3. قطر رزوه را با کولیس اندازه‌گیری کنید.
4. Pitch یا TPI را با Thread Gauge اندازه بگیرید.
5. مشخصات را با جدول استاندارد مقایسه کنید.
6. Marking روی قطعه را بررسی کنید.
7. در صورت وجود، Datasheet سازنده را بررسی کنید.

برای سرویس‌های فشار بالا، مواد خطرناک یا تجهیزات Critical، تشخیص تقریبی و چشمی کافی نیست.

 

مثال تشخیص رزوه 1/4 اینچ

فرض کنید یک Male Thread در اختیار داریم.

ابتدا قطر خارجی آن اندازه‌گیری می‌شود.

اگر قطر در محدوده حدود 13 تا 14 میلی‌متر باشد، احتمال دارد با یک رزوه اسمی 1/4 اینچ Pipe Thread روبه‌رو باشیم.

مرحله بعد بررسی TPI است.

برای سایز 1/4 اینچ:

BSP = 19 TPI

NPT = 18 TPI

این اختلاف به شناسایی کمک زیادی می‌کند.

اما زاویه Thread نیز متفاوت است:

BSP = 55°

NPT = 60°

 

مثال تشخیص رزوه 1/2 اینچ

تشخیص سایز 1/2 اینچ کمی دشوارتر است.

چرا؟

زیرا در این سایز:

BSP = 14 TPI

NPT = 14 TPI

بنابراین نمی‌توان فقط از Thread Gauge برای تشخیص استفاده کرد.

باید موارد دیگری مانند:

• قطر
• زاویه رزوه
• Taper
• Marking
• Datasheet

بررسی شوند.

 

مثال G 1/2 و 1/2 NPT

این دو اتصال ممکن است در نگاه اول بسیار شبیه باشند.

اما:

G 1/2

• خانواده BSP
• Parallel
• زاویه Thread برابر 55 درجه
• معمولاً دارای روش Sealing مستقل از Thread

1/2 NPT

• خانواده NPT
• Tapered
• زاویه Thread برابر 60 درجه
• Sealing در Thread Engagement همراه با Sealant مناسب

بنابراین این دو اتصال جایگزین مستقیم یکدیگر نیستند.

 

مثال R 1/2 و 1/2 NPT

این مورد می‌تواند حتی گیج‌کننده‌تر باشد؛ زیرا هر دو Tapered هستند.

اما:

R 1/2 = BSPT Male Thread

و:

1/2 NPT = NPT Tapered Thread

زاویه رزوه:

R/BSPT = 55°

NPT = 60°

است.

 

آیا می‌توان با زور BSP را به NPT بست؟

این کار روش صحیحی نیست.

ممکن است در برخی سایزها اتصال چند دور بسته شود، اما این موضوع به معنی ایجاد یک Joint استاندارد نیست.

اعمال نیروی بیشتر ممکن است باعث:

• آسیب رزوه
• ترک Female Port
• تغییر شکل Fitting
• نشتی
• کاهش استحکام مکانیکی اتصال

شود.

 

چرا اتصال BSP به NPT ممکن است ابتدا نشتی نداشته باشد؟

گاهی یک اتصال ناسازگار پس از نصب اولیه ظاهراً Leak ندارد.

اما عواملی مانند:

• Pressure Cycling
• Thermal Cycling
• Vibration
• افزایش فشار
• باز و بسته شدن مجدد

می‌توانند باعث آشکار شدن مشکل شوند.

بنابراین «الان نشتی ندارد» معیار مناسبی برای تأیید سازگاری Thread نیست.

 

خطر اتصال اشتباه BSP و NPT

در سیستم آب با فشار پایین، یک نشتی ممکن است فقط باعث اتلاف سیال شود.

اما در خطوط:

• گاز
• هیدروژن
• مواد شیمیایی
• سیالات سمی
• سیالات قابل اشتعال
• سیستم‌های فشار بالا

Thread اشتباه می‌تواند یک مسئله ایمنی جدی ایجاد کند.

 

Male و Female در BSP و NPT

هنگام سفارش علاوه بر Standard باید جنسیت اتصال نیز مشخص شود.

Male

رزوه خارجی

Female

رزوه داخلی

مثال صحیح:

1/2” Male NPT

یا:

G 1/2 Female

صرف نوشتن «1/2 NPT» ممکن است برای یک سفارش دقیق کافی نباشد.

 

BSPP Male چگونه آب‌بندی می‌شود؟

در بسیاری از طراحی‌ها، Male BSPP دارای یک سطح Sealing جداگانه است.

آب‌بندی ممکن است با:

• Bonded Seal
• O-Ring
• Washer
• مخروط یا Seat طراحی‌شده

انجام شود.

بنابراین رزوه بیشتر وظیفه ایجاد نیروی مکانیکی اتصال را دارد و الزاماً محل اصلی Sealing نیست.

 

تفاوت BSPP با ORFS

این دو نباید با یکدیگر اشتباه شوند.

BSPP یک استاندارد Pipe Thread موازی است.

اما ORFS یا O-Ring Face Seal یک سیستم اتصال هیدرولیکی است که آب‌بندی آن روی Face و توسط O-Ring انجام می‌شود.

 

تفاوت BSP با Metric Thread

Metric Thread نیز با BSP متفاوت است.

رزوه Metric معمولاً با مشخصاتی مانند:

M12 × 1.5

یا:

M20 × 1.5

نمایش داده می‌شود.

عدد اول قطر اسمی و عدد دوم Pitch است.

صرف نزدیک بودن قطر Metric و BSP به یکدیگر به معنی سازگاری آن‌ها نیست.

 

تفاوت NPT با JIC

NPT و JIC نیز دو سیستم کاملاً متفاوت هستند.

NPT

• Pipe Thread
• Tapered
• Sealing مرتبط با Thread

JIC

• دارای رزوه مستقیم
• آب‌بندی اصلی روی مخروط 37 درجه
• رایج در سیستم‌های هیدرولیک

در JIC، Thread وظیفه ایجاد نیروی نگهدارنده دارد و سطح مخروطی نقش اصلی در Sealing دارد.

 

تفاوت BSP و JIC

در برخی سیستم‌های هیدرولیکی هر دو نوع اتصال دیده می‌شوند.

BSP یک خانواده Pipe Thread است، در حالی که JIC یک اتصال Flare با زاویه 37 درجه است.

برای اتصال آن‌ها باید از Adapter مناسب استفاده شود.

 

انتخاب BSP یا NPT

اینکه BSP بهتر است یا NPT سؤال دقیقی نیست.

انتخاب به موارد زیر بستگی دارد:

• استاندارد پروژه
• Connection تجهیزات
• کشور سازنده تجهیزات
• فشار و دما
• نوع سیستم
• دسترسی قطعات یدکی

اگر یک سیستم بر اساس NPT طراحی شده باشد، معمولاً منطقی است تجهیزات مرتبط نیز با همان استاندارد انتخاب شوند، مگر اینکه دلیل مهندسی برای تبدیل وجود داشته باشد.

 

BSP در چه تجهیزاتی رایج است؟

BSP در بسیاری از تجهیزات:

• پنوماتیک
• هیدرولیک
• اروپایی
• آسیایی
• ابزار دقیق

دیده می‌شود.

 

NPT در چه تجهیزاتی رایج است؟

NPT در بسیاری از:

• تجهیزات آمریکایی
• ابزار دقیق
• Pressure Gauge
• Valve
• Transmitter
• تجهیزات نفت و گاز

کاربرد دارد.

 

بهترین روش جلوگیری از اشتباه BSP و NPT

در Specification و Purchase Order، Connection را کامل بنویسید.

به‌جای:

Thread: 1/2”

بنویسید:

Process Connection: 1/2” Female NPT

یا:

Process Connection: G 1/2 Female

این چند کلمه ساده می‌تواند از اشتباهات پرهزینه در خرید جلوگیری کند.

 

چک‌لیست خرید فیتینگ BSP و NPT

قبل از سفارش موارد زیر را مشخص کنید:

• سایز اسمی
• NPT / BSPP / BSPT
• Male یا Female
• Material
• Pressure Rating
• Temperature Rating
• نوع سیال
• نوع Seal
• استاندارد پروژه

 

سوالات متداول تفاوت BSP و NPT

BSP چیست؟

BSP مخفف British Standard Pipe و یک خانواده از استانداردهای رزوه لوله است که شامل BSPP و BSPT می‌شود.

 

NPT چیست؟

NPT مخفف National Pipe Taper است و یک رزوه لوله مخروطی با پروفیل 60 درجه محسوب می‌شود.

 

تفاوت اصلی BSP و NPT چیست؟

مهم‌ترین تفاوت در پروفیل رزوه است:

BSP = 55 درجه

NPT = 60 درجه

همچنین Pitch/TPI و نحوه Sealing می‌تواند متفاوت باشد.

 

BSPP چیست؟

BSPP نوع Parallel خانواده BSP است و معمولاً با حرف G نیز شناخته می‌شود.

 

BSPT چیست؟

BSPT نوع Tapered خانواده BSP است.

 

آیا BSP و NPT به هم می‌خورند؟

به‌صورت استاندارد نباید آن‌ها را مستقیماً جایگزین یکدیگر کرد. حتی اگر در بعضی سایزها چند دندانه درگیر شوند، پروفیل رزوه متفاوت است.

 

تفاوت BSPP و BSPT چیست؟

BSPP موازی و BSPT مخروطی است.

 

تفاوت G و R چیست؟

G معمولاً نشان‌دهنده BSP Parallel است، در حالی که R برای Male Tapered Pipe Thread در خانواده BSP به کار می‌رود.

 

زاویه رزوه NPT چند درجه است؟

زاویه پروفیل NPT برابر 60 درجه است.

 

زاویه رزوه BSP چند درجه است؟

پروفیل Whitworth مورد استفاده در BSP دارای زاویه 55 درجه است.

 

چگونه BSP و NPT را تشخیص دهیم؟

با بررسی:

• قطر
• TPI/Pitch
• Taper
• زاویه Thread
• Marking
• Datasheet

می‌توان نوع رزوه را شناسایی کرد.

 

برای تبدیل BSP به NPT چه کنیم؟

از BSP to NPT Adapter مناسب استفاده کنید و نوع BSPP یا BSPT را نیز مشخص کنید.

 

جمع‌بندی

BSP و NPT دو استاندارد متفاوت رزوه لوله هستند و نباید به‌صورت مستقیم معادل یکدیگر در نظر گرفته شوند.

مهم‌ترین تفاوت آن‌ها زاویه Thread است:

BSP = 55°

NPT = 60°

BSP خود شامل دو نوع مهم است:

• BSPP یا Parallel
• BSPT یا Tapered

در مقابل NPT یک رزوه Tapered است.

برای تشخیص صحیح رزوه باید Diameter، Pitch/TPI، Taper و Thread Form بررسی شوند.

اگر نیاز به اتصال تجهیزات BSP و NPT وجود داشته باشد، روش اصولی استفاده از Adapter مناسب است.